Meetnet Urbane Soorten (MUS)

Opzet van dit project
Hoe het stadsvogels vergaat is niet goed bekend. Toch is het belangrijk te weten hoeveel er zijn en waar ze zitten. Sommige stadsvogels zijn inmiddels doorgedrongen tot de Rode Lijst en leefgebieden in steden worden voor vogels steeds belangrijker. Nu al bestaat 16% van Nederland uit stedelijk gebied, en dat zal alleen nog maar toenemen. SOVON en Vogelbescherming Nederland willen graag meer weten over de vogels in de stad om, waar nodig, maatregelen te kunnen nemen. Je kunt daarbij helpen door de vogels bij jou in de buurt te tellen. Meedoen is eenvoudig en kost weinig tijd. Voorwaarde is dat je de stadsvogels en hun geluiden moet kennen, zo'n 35-75 soorten in totaal. Eén telling zal ongeveer anderhalf uur duren. Er worden drie tellingen in het voorjaar gedaan. Je kunt het bij wijze van spreken voor je naar school of werk gaat doen. In de handleiding of bij de aanmelding lees je meer over de preciese werkwijze. Er is voor MUS een speciale internet cursus beschikbaar.

Mus is geen eenmalige telling, maar een meetnet. We zoeken mensen die liefst meerdere jaren achtereen hun gebied willen blijven tellen. Voor mensen die bekend zijn met SOVON-projecten: MUS is enigszins vergelijkbaar met het PTT-project en maakt gebruik van telpunten.

Hoe tellen
Binnen het MUS-project verzamelen we vogelgegevens uit alle bebouwingstypen, van kleine gehuchten tot grote steden, inclusief havens en industrieterreinen. Je kiest je eigen telgebied. Deze zijn gebaseerd op het Nederlandse postcodesysteem en variëren dus in grootte. Binnen een postcodegebied zijn door SOVON vooraf twaalf telpunten aangewezen waar je een telling doet. Als teller kies je zelf een toegankelijke plek zo dicht mogelijk bij zo'n aangewezen punt. Op elk telpunt tel je gedurende exact vijf minuten alle individuele vogels die je ziet of hoort en die een binding hebben met het terrein. Overvliegende Kemphanen tellen dus niet mee, een jagende Sperwer wel. Verder: een zingende Merel telt net zo goed mee als een foeragerende Merel. Het onderscheiden van zogenaamde territorium-indicerende waarnemingen en andere waarnemingen (zoals bij het BMP) is dus niet nodig. Er zijn drie tellingen per seizoen:
De eerste twee vallen in de ochtenduren (van zonsopgang tot maximaal twee uur daarna), ergens tussen 1 en 30 april en tussen 15 mei en 15 juni.
De derde telling valt tussen 15 juni en 15 juli en vindt plaats in de avond om met name Gierzwaluwen en andere avondactieve soorten te registreren. De uiteindelijke teldatum kies je zelf, voorwaarde is alleen dat het in deze periodes valt. Een teller kan meerdere telgebieden hebben, maar meerdere tellers kunnen ook een telgebied delen. Voor de vergelijkbaarheid van de resultaten is het wel belangrijk dat een telpunt telkens door dezelfde persoon wordt geteld.

Welke soorten moet ik kennen?
Bij MUS worden alle soorten geteld. We zijn ons er echter van bewust dat niet iedereen alle soorten kent. Op veel telpunten neemt een klein aantal soorten het grootste deel van het totaal voor zijn rekening. Ekster, Gierzwaluw, Groenling, Heggenmus, Houtduif, Huismus, Kauw, Koolmees, Meerkoet, Merel, Pimpelmees, Roodborst, Soepeend, Spreeuw, Stadsduif, Tjiftjaf, Tuinfluiter, Turkse Tortel, Vink, Wilde Eend, Winterkoning, Zanglijster, Zwarte Kraai en Zwartkop zijn in Nederland de meest algemene stadsvogels; kennis van deze soorten is dus minimaal vereist. Je kunt je kennis bijspijkeren via de speciale internet cursus, of eerst met een meer ervaren vogelaar op pad gaan.
We hebben de meest voorkomende soorten op een veldformulier gezet.

Hoe meedoen
MUS zal geheel digitaal worden uitgevoerd, er zal dus geen papierwinkel meer aan te pas komen. Vanaf heden kunt je de telgebieden bekijken en er één voor jezelf reserveren via de aanmeld-pagina's.
De handleiding is in PDF (120kB) beschikbaar. Mensen die liever een papieren-versie willen of die vragen hebben, kunnen kontakt opnemen met een van de (024-7 410 410).

Coördinatie:
Rapportage: Meetplan MUS (Meetnet Urbane Soorten)
Publicaties:

• MUS in SOVON-Nieuws nr 1 2010 (pdf 1.260 kB)
• Vogelnieuws april 2009: 20-21 (pdf 137 kB)
  
• Limosa 80 (2007): 40-43 (pdf 152 kB)
  
• MUS in SOVON-Nieuws nr 3 2007 (pdf 1.287 kB)